Home Fayyaa FAYYUMMAA SAMMUU KEENYAAF

FAYYUMMAA SAMMUU KEENYAAF

by

FAYYUMMAA SAMMUU KEENYAAF

Adaduma umriin namaa dabalaa deemuun jijjiiramni sammuufi qaama namaa irratti ni muldhata. Haa ta’u malee dandeettii waa yaadachuu fi irraanfachuu dhabuu keenna, akkasumaas fayyummaa Sammuu keennaa gabbisuuf wontoota armaan gadiitti eeraman gochuun bu’a qabeessa:

1. Sochii Qaamaa Dhaabbiidhaan/Itti Fuufiinsaan Hojjachuu

Sochiin Qaamaa (Ispoortiin) faayidaalee hedduu qaama keenyaaf qaba. Sochiin qaamaa haala dhaabbannaa/itti fuufiinsa qabuun hojjatamu fayyummaa sammuu keenyaaf, umrii wojji sammuun keenya hojii ishii haala gariin eegdee itti haa fuuftuuf nu gargaara. Kanaaf torbaanitti yoo xiqqaate guyyaa shaniif, guyyatti ammoo daqiiqaa 30-60tiif sochii qaamaa/ispoortii (fiigicha, daakkaa, deemsa ariifannaa, daansii, kubba miilaa fi kkf) dalaguun fayyaa qaamaafi sammuutiif bu’aa gaarii qaba.

2. Hirriba Gahaa Argachuu

Hirribni fayyummaa sammuu keenya irraatti gahee guddaa taphata. Hirriba gahaa ta’e rafuun wontoota sammuu keenyaaf hin barbaachifne qulqulleessuun, dandeetti waa qayyabachuu, yaadachuufi madaaluu keenya ni fooyyeessa. Kanaaf guyyatti wolitti aansuun sa’aa torbaa hanga saddeetii rafuun fayyummaa sammuu keenyaatiif barbaachisaadha.

3. Nyaata Keenna Sirreessuu

Nyaanni nuti nyaannu fayyummaa sammuufi qaama keenyaaf shoora taphatu qaba. Nyaata keenya keessatti fuduraaf kuduraa baay’isuun, midhaan, yoo argame qurxummii fayyadamuun fayyaa sammuutiif dansaadha. Akkasumas nyaata keenya keessaa fooniif sooqida daran hirdhisanii fayyadamuun fayyummaa Sammuutiif gaariidha.

4. Sammuu Keenya Shaakalsiisuu/Si’eessuu

Sammuu keenyaaf shaakalliin barbaachisaadha. Hojiilee sammuu si’eessan garagaraa hojjachuun (fkn kitaaba dubbisuu, taphoota (game) yaada sammuu barbaadan taphachuun, dhimmota yaadaaf dandeetti waa yaadachu gabbisaniin sammuu keenya si’eessuun, waa haaraa barachuuf xaaruun) fayyummaa sammuutiif barbaachisaadha.

5. Hawaasummaa Irratti Hirmaachuu/Qabaachuu.

Hariiroo hawaasummaa garii ta’e qabaachuun Muukuu (Depression) fi Stress (Cinqaa) nama irraa hirdhisa. Nama jaalatan, hiriyyaafi kan wolitti dhihaatan kan biro wojji dabarsuun fayyumma sammuu gabbisuuf dansaadha.

6. Dhiibbaa Dhiigaafii Sukkaara Qaamaa To’achuu

Dhiibbaa Dhiigaa ol’aanaa ykn Dhukkuba Sukkaaraa yoo qabaanne of eeggannoo isaaniif barbaachisu hunda gochuun hamma dhiibbaa dhiigaa fi/ykn sukkaara qaama keenyaa to’achuu. Dhiibbaan Dhiigaa Olka’aa ta’eefi hammi sukkaara qaamaa hin to’atamne miidhaalee garagaraa sammuu irratti fida.

7. Kunuunsa Ofiif Godhamu

Tamboo/Sigaaraa aarsuu dhabu ykn dhaabuu. Hamma Alkoolii fayyadaman daran xiqqeessuu ykn dhaabuu. Araada garagaraa irraa fagaachuu. Bashannanuu. Of dhiphisuu dhabuu. Qulqullinna qaamaa eeguu. Gaarii uffachuu. Gaarii dubbachuu.

Ulfaadhaa, horaa, bulaa, deebanaa!

Fayyaa ta’aa, fayyaa dahaa!

©Dr. Nuredin Luke

You may also like

2 comments

Muraad raayyaa June 17, 2022 - 9:02 pm

Jabaadhaa

Reply
Mohamed Dawud June 19, 2022 - 9:21 am

Bayye bayye gaari

Reply

Leave a Comment

%d bloggers like this: