Home Fayyaa Fedhii Wal-qunnamtii Saalaa Dubartootaa Maaltu Hir’isa?

Fedhii Wal-qunnamtii Saalaa Dubartootaa Maaltu Hir’isa?

by Kedir Abdulatif

Fedhii Wal-qunnamtii Saalaa Dubartootaa Maaltu Hir’isa?

Hir’achuu fedhii Wal-qunnamtii Saalaa dubartootaa wal qunnamtiin saalaa miira uumamaan namaaf kennameefi gaa’ela keenya bareechan keessaa tokkodha.  Namoonni baay’eenis rakkoowwa wal qunnamtii saalaa wal qabatanii dhufan himachuu waan sodaataniif yeroo isaan mana yaalaa dhaquu sodaatan nii argina. Gama ogummaa fayyaatin muummeen fayyaa wal qunnamtii saalaa qo’atu sexual education jedhamu tajaajila kennaa jira. Dubartoonni baayyeen rakkoo hir’achuu fedhii wal qunnamtii saalaa ykn wal qunnamtii saalaatti gammaduu dhabuu isaan mudata.

Dubartiin tokko rakkoo akkasii ishee mudateera jechuuf  wal qunnamtii saalaa abbaa manaa ishee waliin raawwattutti gammachuu kan hin qabnee fi fedhii saala abbaa manaa ishee guutuuf qofa kan raawwattu yoo ta’edha. Rakkoowwan  akkasii  kan fidan keessaa muraasni:
👉Rakkoo walii galtee dhabuu abbaa manaa fi haadha manaa waliinii (Heeruma fedhii malee, fi kkf)
👉Rakkoo xiin-sammuu (psychiatric or psycosocial). Yeroo kana jennu dubartiin tokko raakkoowwan akka  dhiphachuu (stress) humnaan olii, ofitti amanamummaa dhabuu fi kkf yoo ishee mudatedha. Kunis jijjiiramuu hormoonii fedhiii wal qunnamtii saalaa to’atanii waan jeequuf rakkoowwan akkasiif saaxilamu.
👉Dhiibbaa yeroo ijoollummaa irratti raawwatame, kan akka dirqisiisanii gudeeduu fi kkf.
👉Dhukkuboota akka dhukkuba sukkaaraa
👉Yaalii baqaqsanii yaaluu dhukkuba adda addaa yaaluuf godhamu, qaamota sirna hormaataa keessa tokko ykn isaa ol kan akka gadameessa muranii baasuu (hysterectomy).
👉Akkasumas namoonni tokko tokko rakkoo fayyaa biraa osoo hin qabaatin kan rakkoowwan akkasii isaan mudatus nii jiru.
Furmaanni isaa maali?
Qorannoon  biyya Ameerikaa keessatti godhame tokko akka mirkaneessutti dubartoota 100 keessaa dubartoonni 21 rakkoowwan akkasiif saaxilamu jedha. kanaaf  rakkoo salphaa osoo hin taane kan yaala barbaadudha. Kanneen armaa gadii akka furmaataatti kan taa’anidha.
👉Waldhabiinsa, gaddabuu ykn mukuu garmalee, miidhama duraanii, muddama jireenyaa fi kkf namootni waan kana furuudhaaf leenji’an (psychotherapist) waan jiraniif deemanii yaala ga’aa argachuu.
👉Mana yaalaa deemanii dhukkuboota rakkoo kana fidan irraa yaalamuu.
👉Yeroo wal qunnaamtii saalaa raawwatan guutummaa guutuutti yaada  ykn miira ofii walqunnaamtii saalaa sana irra gochuu fi sosochiiwwan  garaa garaa gochuu.
👉Kana hundaan illee yoo furmaanni jiraachuu baate qorichoota ogeessa fayyaa sammuu (Psychiatrist) irraan ajajaman fudhachuun illee nii dandaa’ama.
Fayyaa hin dhabinaa!

You may also like

Leave a Comment

%d bloggers like this: